Veelgestelde vragen

Alle vogels die van nature in het wild voorkomen op het grondgebied van de EU, worden beschermd door de Flora- en faunawet. Vogels die gekweekt of gehouden worden voor agrarisch gebruik of als huisdier, vallen dus niet onder deze bescherming. Vogels zoals de ooievaar, die in Nederland zijn uitgezet in het kader van fokprogramma's, worden wel beschermd.

Deze bescherming van vogels wordt vormgegeven door schadelijke handelingen te verbieden:

• verbod op het doden, verwonden, vangen, bemachtigen en met het oog daarop opsporen van vogels (art. 9 Flora- en faunawet);
• verbod op het opzettelijk verontrusten van vogels (art. 10 Flora- en faunawet);
• verbod op het beschadigen, vernielen, uithalen, wegnemen en verstoren van nesten, holen of andere voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen van vogels (art. 11 Flora- en faunawet);
• verbod op het zoeken, rapen, uit het nest nemen, beschadigen of vernielen van eieren van vogels (art. 12 Flora- en faunawet).

Om te bepalen of verstoring in strijd is met de bescherming van ooievaars, wordt er gekeken naar de verbodsbepalingen uit de Flora- en faunawet (artikel 9 tot en met 12).

• Het verbod op het doden en verwonden van vogels:
  Hierop zou inbreuk gemaakt kunnen worden aangezien ooievaars in paniek kunnen opvliegen door de verstoring. Hierdoor kunnen eieren en jonge vogels uit de nesten vallen. Het is onbekend of dit argument in een juridische zaak stand zal houden. Overigens is het onbelangrijk dat de veroorzaker van de verstoring zich niet bewust was van het gevaar aangezien er geen opzet vereist is, maar het doden of verwonden op zich verboden is.
• Het verbod op het opzettelijk verontrusten van vogels:
  Ooievaars kunnen zeker verontrust worden door laagvliegende vliegtuigen en luchtballonnen; ze kunnen in paniek opvliegen en keren soms niet gelijk terug. Er zal echter onderzoek gedaan moeten worden of er echt sprake is van verontrusting. Overigens is het lastig om vast te stellen of er sprake is van opzet. Het is niet te verwachten dat mensen zich realiseren dat het laag-vliegen negatieve effecten heeft voor de ooievaars. Maar wanneer zij hierop diverse malen attent zijn gemaakt en desondanks doorgaan, zou er wel sprake kunnen zijn van opzet.
• Het verbod op het wegnemen, verstoren en vernielen van nesten:
  Het is zeker mogelijk dat de nesten verstoord worden als de ooievaars niet rustig op hun nesten kunnen zitten. Er zal dan echter meer moeten gebeuren dan een af en toe voorbijkomend vliegtuig.
  Overigens is de verstoring van nesten op zich verboden en is het niet vereist dat de veroorzaker van de onrust zich hiervan bewust was.
• Het verbod op het zoeken, wegnemen en vernielen van eieren:
  Hierop zou inbreuk gemaakt kunnen worden; ooievaars kunnen in paniek opvliegen door de verstoring. Daarbij zouden eieren en jonge vogels uit de nesten kunnen vallen. Het is onbekend of een dergelijk argument in een juridische zaak stand houdt. Overigens is het niet van belang dat de verstoorder zich niet bewust was van het gevaar. Er is immers geen opzet vereist is; het vernielen van eieren op zich is verboden

Om in strijd te mogen handelen met de verboden van de Flora- en faunawet, moet er een ontheffing worden aangevraagd bij het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Klik hier voor meer informatie over de voorwaarden waaraan de ontheffingverlening moet voldoen.

Nota bene: voor het bestrijden van schade aan gewassen, bijvoorbeeld door het afschieten van ganzen in landbouwgebieden, gelden aparte regelingen. Klik hier voor meer informatie over de regels voor jacht en schadebestrijding.

Wanneer u een situatie constateert waarin onterecht zonder ontheffing of in strijd met de ontheffing gehandeld wordt, is het belangrijk dat u dit goed in kaart brengt; exacte locatie, activiteit, betreffende vogelsoorten, betrokken personen en het tijdstip. Dan kunt u, als dat later nodig blijkt, uw bevindingen goed onderbouwen.

Vaak als u een overtreding constateert, weet u niet of de overtreder wellicht een vergunning of ontheffing heeft gekregen. U kunt dit natuurlijk aan de overtreder zelf vragen, maar de AID kan dit ook voor u nagaan.

Voordat er een ontheffing is aangevraagd:

• In overleg:
  In overleg met de beheerder/eigenaar van het terrein of de overtreder zelf, proberen tot een oplossing te komen. Het verdient in eerste instantie de voorkeur om op deze manier moeilijkheden uit de weg te ruimen, dan het starten van juridische procedures.

Wanneer de ontheffing is aangevraagd:

• Zienswijze indienen:
  In sommige gevallen kunnen belanghebbenden zienswijzen inbrengen op de aanvraag van de ontheffing. De bevoegde overheidsinstantie bepaalt echter zelf wie en wanneer deze mogelijkheid geboden wordt.

Wanneer  de ontheffing is verleend:

• Bezwaar maken:
  Als u belanghebbende bent dan kunt u binnen de gegeven termijn een bezwaar maken tegen de verleende ontheffing.
• Beroep bij de rechtbank:
  Als er negatief beslist is op uw bezwaarschrift, kunt u hiertegen in beroep gaan bij de rechtbank.
• Voorlopige voorziening aanvragen:
  Op het moment dat er een ontheffing is verleend, mag er gestart worden met de handelingen waarvoor de ontheffing is verleend. Ook als hiertegen bezwaar of beroep is ingediend! Door een voorlopige voorziening aan te vragen, kunt u de rechter verzoeken om te beslissen dat de ontheffing voorlopig niet geldig is totdat er besloten is op bezwaar of beroep. Door zo'n voorlopige voorziening aan te vragen kan onomkeerbare schade aan de natuur voorkomen worden. Belangrijk in deze procedure is dat u kunt aantonen dat er sprake is van onverwijlde spoed en dat u reeds bezwaar of beroep heeft ingesteld tegen de ontheffing.
  
  

Wanneer er  in strijd met de ontheffing of zonder ontheffing wordt gehandeld

• Politie:
  Wanneer er zonder ontheffing of in strijd met de ontheffing schadelijke handelingen worden verricht, kunt u hiervan aangifte doen bij de politie. Het is belangrijk om ook echt aangifte te doen en niet alleen een melding te maken, omdat zij een aangifte niet naast zich neer mag leggen.
• AID groendesk:
  Bij de afdeling Natuurbescherming van de Algemene Inspectiedienst kan melding gemaakt worden van misstanden in de natuur en kunnen vragen gesteld worden over de toepasselijke regelgeving. Zij hebben de bevoegdheid om te handhaven.
• milieuklachtentelefoon:
  Bij de provincie kunt u ook met klachten terecht over misstanden in de natuur.
• Milieuklachten.nl:
  Via de website milieuklachten.nl kunt u een melding maken van de overtreding. Zij zorgen er dan voor dat de klacht bij het overheidsorgaan terecht komt die bevoegd is om daar iets aan te doen.
• Verzoek tot intrekking van de ontheffing of verzoek tot handhaving:
  Wanneer er in strijd wordt gehandeld met de ontheffing, óf wanneer de situatie in het gebied zoveel veranderd is dat er onder die omstandigheden nooit een ontheffing zou zijn verleend kunt u een verzoek doen aan het ministerie van E, L & I tot intrekking van de ontheffing of handhaving van de regels.