Veelgestelde vragen

Alle vogels die van nature in het wild voorkomen op het grondgebied van de EU, worden beschermd door de Flora- en faunawet. Vogels die gekweekt of gehouden worden voor agrarisch gebruik of als huisdier, vallen dus niet onder deze bescherming. Vogels zoals de ooievaar, die in Nederland zijn uitgezet in het kader van fokprogramma's, worden wel beschermd.

Deze bescherming van vogels wordt vormgegeven door schadelijke handelingen te verbieden:

• verbod op het doden, verwonden, vangen, bemachtigen en met het oog daarop opsporen van vogels (art. 9 Flora- en faunawet);
• verbod op het opzettelijk verontrusten van vogels (art. 10 Flora- en faunawet);
• verbod op het beschadigen, vernielen, uithalen, wegnemen en verstoren van nesten, holen of andere voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen van vogels (art. 11 Flora- en faunawet);
• verbod op het zoeken, rapen, uit het nest nemen, beschadigen of vernielen van eieren van vogels (art. 12 Flora- en faunawet).

Om te bepalen of dit in strijd is met de bescherming van vogels, wordt er gekeken naar de verbodsbepalingen in de Flora- en faunawet. (artikel 9 tot en met 12).

• Het verbod op het doden en verwonden van vogels:
  Hierop zal inbreuk worden gemaakt wanneer er nog niet vliegvlugge jongen in de nesten zitten en er werkzaamheden plaatsvinden die de zandwand zullen vernielen.
• Het verbod op het opzettelijk verontrusten van vogels:
  Hiervan kan zeker sprake zijn wanneer werkzaamheden plaatsvinden in en rondom de locatie van broedende vogels, de oeverzwaluwen kunnen immers niet langer ongestoord gebruik maken van hun leefgebied nu hun broedgelegenheid is verdwenen. Vooral tijdens het broedseizoen zijn vogels extra verstoringsgevoelig. Buiten het broedseizoen is het ministerie van E, L & I van mening dat er niet snel sprake is van verstoring als er zorgvuldig gehandeld wordt. Aan het vereiste dat de verontrusting ‘opzettelijk' moet zijn, wordt al voldaan wanneer men redelijkerwijs kan weten dat een bepaalde handeling verontrustend kan zijn.
• Het verbod op het wegnemen, verstoren en vernielen van nesten:
  Tijdens de periode dat er gebroed wordt, zal hiervan zeker sprake zijn. De nesten bevinden zich in de zandwand. Wanneer de wand wordt verwijderd, gaan ook de nesten verloren. De oeverzwaluw komt voor op de lijst met jaarrond beschermde nesten die het ministerie van E, L & I hanteert. De nesten zijn buiten het broedseizoen beschermd als de oeverzwaluwen in de omgeving geen alternatieve nestgelegenheid kunnen vinden. Oeverzwaluwen zijn echte pioniers en zullen in de regel geen moeite hebben een alternatief te vinden.
• Het verbod op het zoeken, wegnemen en vernielen van eieren:
  Hierop zal inbreuk gemaakt worden wanneer er nog eieren in de nesten zitten en de zandwand wordt verwijderd.

Om in strijd te mogen handelen met de verboden van de Flora- en faunawet, moet er een ontheffing worden aangevraagd bij het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Klik hier voor meer informatie over de voorwaarden waaraan de ontheffingverlening moet voldoen.

Nota bene: voor het bestrijden van schade aan gewassen, bijvoorbeeld door het afschieten van ganzen in landbouwgebieden, gelden aparte regelingen. Klik hier voor meer informatie over de regels voor jacht en schadebestrijding.

De provincie heeft de mogelijkheid om plaatsen die van wezenlijke betekenis zijn voor bepaalde soorten als beschermde leefomgeving aan te wijzen. Het aanwijzingsbesluit vermeldt welke handelingen niet zijn toegestaan vanwege de schade en verstoring die ze kunnen veroorzaken. Als iemand toch zulke handelingen wil uitvoeren, moet die daarvan kennis geven aan Gedeputeerde Staten. Zij kunnen voorschriften verbinden aan het uitvoeren van deze handelingen. Belangrijk is om dus het aanwijzingsbesluit na te slaan op wat wel en niet mag en Gedeputeerde Staten erop attent te maken dat werkzaamheden schadelijk zijn voor de oeverzwaluwen en verboden moeten worden gedurende het broedseizoen.

Als de zwaluwwand niet is aangewezen als beschermde leefomgeving, kunt u een verzoek indienen bij Gedeputeerde Staten om deze wand alsnog aan te wijzen.

Wanneer u een situatie constateert waarin onterecht zonder ontheffing of in strijd met de ontheffing gehandeld wordt, is het belangrijk dat u dit goed in kaart brengt; exacte locatie, activiteit, betreffende vogelsoorten, betrokken personen en het tijdstip. Dan kunt u, als dat later nodig blijkt, uw bevindingen goed onderbouwen.

Vaak als u een overtreding constateert, weet u niet of de overtreder wellicht een vergunning of ontheffing heeft gekregen. U kunt dit natuurlijk aan de overtreder zelf vragen, maar de AID kan dit ook voor u nagaan.

Voordat er een ontheffing is aangevraagd:

• In overleg:
  In overleg met de beheerder/eigenaar van het terrein of de overtreder zelf, proberen tot een oplossing te komen. Het verdient in eerste instantie de voorkeur om op deze manier moeilijkheden uit de weg te ruimen, dan het starten van juridische procedures.

Wanneer de ontheffing is aangevraagd:

• Zienswijze indienen:
  In sommige gevallen kunnen belanghebbenden zienswijzen inbrengen op de aanvraag van de ontheffing. De bevoegde overheidsinstantie bepaalt echter zelf wie en wanneer deze mogelijkheid geboden wordt.

Wanneer  de ontheffing is verleend:

• Bezwaar maken:
  Als u belanghebbende bent dan kunt u binnen de gegeven termijn een bezwaar maken tegen de verleende ontheffing.
• Beroep bij de rechtbank:
  Als er negatief beslist is op uw bezwaarschrift, kunt u hiertegen in beroep gaan bij de rechtbank.
• Voorlopige voorziening aanvragen:
  Op het moment dat er een ontheffing is verleend, mag er gestart worden met de handelingen waarvoor de ontheffing is verleend. Ook als hiertegen bezwaar of beroep is ingediend! Door een voorlopige voorziening aan te vragen, kunt u de rechter verzoeken om te beslissen dat de ontheffing voorlopig niet geldig is totdat er besloten is op bezwaar of beroep. Door zo'n voorlopige voorziening aan te vragen kan onomkeerbare schade aan de natuur voorkomen worden. Belangrijk in deze procedure is dat u kunt aantonen dat er sprake is van onverwijlde spoed en dat u reeds bezwaar of beroep heeft ingesteld tegen de ontheffing.
  
  

Wanneer er  in strijd met de ontheffing of zonder ontheffing wordt gehandeld

• Politie:
  Wanneer er zonder ontheffing of in strijd met de ontheffing schadelijke handelingen worden verricht, kunt u hiervan aangifte doen bij de politie. Het is belangrijk om ook echt aangifte te doen en niet alleen een melding te maken, omdat zij een aangifte niet naast zich neer mag leggen.
• AID groendesk:
  Bij de afdeling Natuurbescherming van de Algemene Inspectiedienst kan melding gemaakt worden van misstanden in de natuur en kunnen vragen gesteld worden over de toepasselijke regelgeving. Zij hebben de bevoegdheid om te handhaven.
• milieuklachtentelefoon:
  Bij de provincie kunt u ook met klachten terecht over misstanden in de natuur.
• Milieuklachten.nl:
  Via de website milieuklachten.nl kunt u een melding maken van de overtreding. Zij zorgen er dan voor dat de klacht bij het overheidsorgaan terecht komt die bevoegd is om daar iets aan te doen.
• Verzoek tot intrekking van de ontheffing of verzoek tot handhaving:
  Wanneer er in strijd wordt gehandeld met de ontheffing, óf wanneer de situatie in het gebied zoveel veranderd is dat er onder die omstandigheden nooit een ontheffing zou zijn verleend kunt u een verzoek doen aan het ministerie van E, L & I tot intrekking van de ontheffing of handhaving van de regels.