Veelgestelde vragen

Alle vogels die van nature in het wild voorkomen op het grondgebied van de EU, worden beschermd door de Flora- en faunawet. Vogels die gekweekt of gehouden worden voor agrarisch gebruik of als huisdier, vallen dus niet onder deze bescherming. Vogels zoals de ooievaar, die in Nederland zijn uitgezet in het kader van fokprogramma's, worden wel beschermd.

Deze bescherming van vogels wordt vormgegeven door schadelijke handelingen te verbieden:

• verbod op het doden, verwonden, vangen, bemachtigen en met het oog daarop opsporen van vogels (art. 9 Flora- en faunawet);
• verbod op het opzettelijk verontrusten van vogels (art. 10 Flora- en faunawet);
• verbod op het beschadigen, vernielen, uithalen, wegnemen en verstoren van nesten, holen of andere voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen van vogels (art. 11 Flora- en faunawet);
• verbod op het zoeken, rapen, uit het nest nemen, beschadigen of vernielen van eieren van vogels (art. 12 Flora- en faunawet).

Om te bepalen of het rapen van eieren in strijd is met de bescherming van vogels, wordt er gekeken naar de verbodsbepalingen uit de Flora- en faunawet (artikel 9 tot en met 12).

• Het verbod op het doden en verwonden van vogels:
  Hiermee is het rapen van eieren waarschijnlijk niet in strijd.
• Het verbod op het opzettelijk verontrusten van vogels:
  Hiermee zou het rapen wel in strijd kunnen zijn. Niet alleen de vogel waarvan de eieren worden geraapt, ook andere vogels die in het gebied verblijven kunnen door eierzoekers verontrust worden.
• Het verbod op het wegnemen, verstoren en vernielen van nesten:
  Ook hiermee kan het zoeken strijdig zijn, omdat de nestgelegenheid verstoord zal worden, wanneer men een nest nadert en de inhoud meeneemt. Ook de nesten van andere vogelsoorten in de nabijheid kunnen hierdoor verstoord worden.
• Het verbod op het zoeken, wegnemen en vernielen van eieren:
  Hiermee is het rapen zeker in strijd omdat het verboden is om eieren te zoeken en weg te nemen.

Het rapen van eieren is dus eigenlijk in strijd met de verboden, maar artikel 60 en 61 van de Flora- en faunawet maken een uitzondering voor kievietseieren. Deze traditie kan onder voorwaarden worden voortgezet; de provincie kan een ontheffing afgeven voor het rapen van de eieren. Alleen de provincie Friesland heeft van deze mogelijkheid gebruik gemaakt; in de rest van Nederland is het rapen dus niet toegestaan.

In Friesland kan het samenwerkingsverband van weidevogelbeschermers dat een ontheffing heeft gekregen van de provincie (De Bond van Friese Vogelbeschermingswachten) aan hun gekwalificeerde leden toestemming verlenen voor het rapen van kievietseieren middels een eierzoekkaart met een uniek nummer. Met zo'n eierzoekkaart mogen 15 eieren geraapt worden in de periode van 1 maart tot 31 maart. Degene die eieren zoekt en raapt heeft ook de verplichting om nesten en legsels van weidevogels te beschermen.

Wanneer u een situatie constateert waarin onterecht zonder ontheffing of in strijd met de ontheffing gehandeld wordt, is het belangrijk dat u dit goed in kaart brengt; exacte locatie, activiteit, betreffende vogelsoorten, betrokken personen en het tijdstip. Dan kunt u, als dat later nodig blijkt, uw bevindingen goed onderbouwen.

Vaak als u een overtreding constateert, weet u niet of de overtreder wellicht een vergunning of ontheffing heeft gekregen. U kunt dit natuurlijk aan de overtreder zelf vragen, maar de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (VWA, waarin de AID is opgegaan) kan dit ook voor u nagaan.

Voordat er een ontheffing is aangevraagd:

• In overleg:
  In overleg met de beheerder/eigenaar van het terrein of de overtreder zelf, proberen tot een oplossing te komen. Het verdient in eerste instantie de voorkeur om op deze manier moeilijkheden uit de weg te ruimen, dan het starten van juridische procedures.

Wanneer de ontheffing is aangevraagd:

• Zienswijze indienen:
  In sommige gevallen kunnen belanghebbenden zienswijzen inbrengen op de aanvraag van de ontheffing. De bevoegde overheidsinstantie bepaalt echter zelf wie en wanneer deze mogelijkheid geboden wordt.

Wanneer  de ontheffing is verleend:

• Bezwaar maken:
  Als u belanghebbende bent dan kunt u binnen de gegeven termijn een bezwaar maken tegen de verleende ontheffing.
• Beroep bij de rechtbank:
  Als er negatief beslist is op uw bezwaarschrift, kunt u hiertegen in beroep gaan bij de rechtbank.
• Voorlopige voorziening aanvragen:
  Op het moment dat er een ontheffing is verleend, mag er gestart worden met de handelingen waarvoor de ontheffing is verleend. Ook als hiertegen bezwaar of beroep is ingediend! Door een voorlopige voorziening aan te vragen, kunt u de rechter verzoeken om te beslissen dat de ontheffing voorlopig niet geldig is totdat er besloten is op bezwaar of beroep. Door zo'n voorlopige voorziening aan te vragen kan onomkeerbare schade aan de natuur voorkomen worden. Belangrijk in deze procedure is dat u kunt aantonen dat er sprake is van onverwijlde spoed en dat u reeds bezwaar of beroep heeft ingesteld tegen de ontheffing.
  
  

Wanneer er  in strijd met de ontheffing of zonder ontheffing wordt gehandeld

• Politie:
  Wanneer er zonder ontheffing of in strijd met de ontheffing schadelijke handelingen worden verricht, kunt u hiervan aangifte doen bij de politie. Het is belangrijk om ook echt aangifte te doen en niet alleen een melding te maken, omdat zij een aangifte niet naast zich neer mag leggen.
• AID groendesk:
  Bij de afdeling Natuurbescherming van de Algemene Inspectiedienst kan melding gemaakt worden van misstanden in de natuur en kunnen vragen gesteld worden over de toepasselijke regelgeving. Zij hebben de bevoegdheid om te handhaven.
• milieuklachtentelefoon:
  Bij de provincie kunt u ook met klachten terecht over misstanden in de natuur.
• Milieuklachten.nl:
  Via de website milieuklachten.nl kunt u een melding maken van de overtreding. Zij zorgen er dan voor dat de klacht bij het overheidsorgaan terecht komt die bevoegd is om daar iets aan te doen.
• Verzoek tot intrekking van de ontheffing of verzoek tot handhaving:
  Wanneer er in strijd wordt gehandeld met de ontheffing, óf wanneer de situatie in het gebied zoveel veranderd is dat er onder die omstandigheden nooit een ontheffing zou zijn verleend kunt u een verzoek doen aan het ministerie van E, L & I tot intrekking van de ontheffing of handhaving van de regels.