JACHT: Mag dat in beschermde natuurgebieden?
Hoewel alle vogels die van nature in Europa voorkomen in Nederland beschermd zijn, mag er op sommige soorten, zoals fazanten, wilde eenden en houtduiven, toch gejaagd worden. Momenteel is wel in de wet opgenomen dat er niet gejaagd mag worden in beschermde natuurmonumenten, Vogelrichtlijngebieden en Habitatrichtlijngebieden. Dit betekent overigens niet dat er in beschermde natuurgebieden nóóit op vogels geschoten mag worden. Soms wordt hiervoor toestemming verleend om vogels te bestrijden die schade aanrichten. Overigens is er momenteel een wetswijziging in voorbereiding waardoor het wel mogelijk zal worden om te jagen in beschermde natuurgebieden.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvragen openen. Hier wordt ook beschreven welke actie u kunt ondernemen tegen overtredingen van de regels.
-
1
Welke vogelsoorten zijn beschermde soorten? Alle vogels die van nature in het wild voorkomen op het grondgebied van de EU, worden beschermd door de Flora- en faunawet. Vogels die gekweekt of gehouden worden voor agrarisch gebruik of als huisdier, vallen dus niet onder deze bescherming. Vogels zoals de ooievaar, die in Nederland zijn uitgezet in het kader van fokprogramma's, worden wel beschermd.
Deze bescherming van vogels wordt vormgegeven door schadelijke handelingen te verbieden:
- verbod op het doden, verwonden, vangen, bemachtigen en met het oog daarop opsporen van vogels (art. 9 Flora- en faunawet);
- verbod op het opzettelijk verontrusten van vogels (art. 10 Flora- en faunawet);
- verbod op het beschadigen, vernielen, uithalen, wegnemen en verstoren van nesten, holen of andere voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen van vogels (art. 11 Flora- en faunawet);
- verbod op het zoeken, rapen, uit het nest nemen, beschadigen of vernielen van eieren van vogels (art. 12 Flora- en faunawet).
-
2
Is het verboden om op vogels jagen? Om te bepalen of de jacht verboden is, wordt er gekeken naar de verboden die gesteld worden in de Flora- en faunawet (artikel 9 tot en met 12).
- Het verbod op het doden en verwonden van vogels:
Hiermee zal de jacht zeker in strijd zijn. - Het verbod op het opzettelijk verontrusten van vogels:
Ook hiermee zal de jacht zeker in strijd zijn; niet alleen de bejaagde vogels worden verontrust, maar ook andere diersoorten die zich in het gebied bevinden kunnen hier last van hebben. - Het verbod op het wegnemen, verstoren en vernielen van nesten:
Hier zal geen sprake van zijn zolang er niet tijdens het broedseizoen wordt gejaagd. - Het verbod op het zoeken, wegnemen en vernielen van eieren:
Hier zal geen sprake van zijn zolang er niet tijdens het broedseizoen wordt gejaagd.
- Het verbod op het doden en verwonden van vogels:
-
3
Bestaan er uitzonderingen voor de jacht? In principe zijn alle vogels in Nederland beschermd en is het verboden om ze te verwonden of te doden. Op deze bescherming bestaat een aantal uitzonderingen, waaronder de jacht. In Nederland kan er in het jachtseizoen gejaagd worden op de fazant, wilde eend en houtduif, maar de jager moet dan wel in het bezit zijn van een geldige jachtakte.
Het jachtseizoen voor de fazant en houtduif is geopend van 15 oktober tot 31 januari en voor de wilde eend van 15 augustus tot 31 januari.
Er geldt een aantal regels voor de jacht, waaronder:
- er mag niet worden gejaagd op zondagen en nationale feestdagen,
- er mag niet gejaagd worden als de grond met sneeuw bedekt is,
- er mag alleen worden gejaagd wanneer de jager eigenaar is van de gronden of toestemming heeft er te jagen,
- er mag niet bijgevoerd worden,
- het aanwezige wild moet in een redelijke stand gehandhaafd worden,
- de jager moet met succes een erkend examen hebben afgelegd en in het bezit zijn van een geldige jachtakte,
- er mag niet worden gejaagd in de bebouwde kom en in beschermde natuurgebieden
- het wild mag niet onnodig lijden.
-
4
Mag er gejaagd worden in het beschermde gebied? Als het gebied geen beschermde status heeft, dan mag er in het gebied gejaagd worden door een jager die in het bezit is van een jachtakte. Op grond van artikel 46 Flora- en faunawet mag er niet gejaagd worden in beschermde natuurmonumenten, Vogelrichtlijngebieden en Habitatrichtlijngebieden. Hierop geldt weer de uitzondering dat er wel gejaagd mag worden op wilde eenden met behulp van eendenkooien.
Over andere soorten beschermde gebieden is wettelijk niets geregeld. Er zal uit de voorwaarden die specifiek in dat gebied gelden, moeten worden afgeleid of er gejaagd mag worden. In een beschermde leefomgeving zal de jacht niet toegestaan zijn wanneer dit in strijd is met de voorschriften in het aanwijzingsbesluit. Ook gebieden met een planologische bescherming, zoals nationale landschappen of een toebedeelde functie ‘buitengebied' of ‘natuur', zijn alleen dan niet geopend voor de jacht, wanneer dit blijkt uit de voorschriften in het bestemmingsplan.
-
5
Wat kunt ú doen tegen jacht in een beschermd gebied? Er zijn verschillende acties die u kunt ondernemen. U kunt in actie komen op basis van de bescherming van het natuurgebied, maar u kunt ook tegen de jachtakte in actie komen als er in strijd wordt gehandeld met de algemene regels van de jacht. Klik hier voor meer informatie over wat u kunt doen als de regels voor de jacht worden overtreden. Hieronder leest u meer over wat u kunt doen als de regels voor de bescherming van het gebied worden overtreden.
Vogel- en Habitatrichtlijngebieden en beschermde natuurmomumenten:
In deze gebieden mag er geen jacht plaatsvinden. Wanneer dit toch gebeurd, dan kunt u de volgende stappen ondernemen.- Politie:
Wanneer er in strijd met de vergunning of zonder vergunning activiteiten plaatsvinden, kunt u hiervan aangifte doen bij de politie. Het is belangrijk om ook echt aangifte te doen, omdat de politie een melding makkelijker naast zich neer kan leggen. - AID groendesk:
Bij de afdeling Natuurbescherming van de Algemene Inspectiedienst kan melding gemaakt worden van misstanden in de natuur en kunnen vragen gesteld worden over toepasselijke regelgeving. - Provinciale milieuklachtentelefoon:
Bij de provincie kunt u ook met klachten terecht over misstanden in de natuur. - Milieuklachten.nl:
Via de website milieuklachten.nl kunt u een melding maken van de overtreding. Zij zorgen er dan voor dat de klacht bij het overheidsorgaan terecht komt die bevoegd is om daar iets aan te doen. - Verzoek tot handhaving:
Wanneer er in een beschermd natuurgebied wordt gejaagd, kunt u een verzoek doen tot handhaving van de regels. Het verzoek moet gericht zijn aan het ministerie van E, L & I.
Beschermde leefomgeving:Wanneer de door u bestreden activiteit nog niet plaatsvindt:
- Voorkomen is beter dan genezen:
Probeer in overleg met de beheerder/eigenaar van het terrein tot een oplossing te komen. Dit verdient altijd de voorkeur boven juridische procedures. - Contact met Gedeputeerde Staten:
U kunt gedeputeerde staten erop attent maken dat er gejaagd gaat worden in een beschermde leefomgeving. Er is namelijk geen vergunningenstelsel verbonden aan de status van beschermde leefomgeving, maar activiteiten moet wel gemeld worden en u kunt gedeputeerde staten verzoeken om hier voorschriften aan te verbinden.
Wanneer de door u bestreden activiteit reeds plaatsvindt:
- AID groendesk:
Bij de afdeling Natuurbescherming van de Algemene Inspectiedienst kan melding gemaakt worden van misstanden in de natuur en kunnen vragen gesteld worden over toepasselijke regelgeving. - Provinciale milieuklachtentelefoon:
Bij de provincie kunt u ook met klachten terecht over misstanden in de natuur. - Milieuklachten.nl:
Via de website milieuklachten.nl kunt u een melding maken van de overtreding. Zij zorgen er dan voor dat de klacht bij het overheidsorgaan terecht komt die bevoegd is om daar iets aan te doen. - Verzoek tot handhaving:
Wanneer er in strijd wordt gehandeld met de regels kunt u een verzoek doen tot handhaving van de regels. Het verzoek moet gericht zijn Gedeputeerde Staten.
Planologisch beschermde gebieden:
Als het bestaande bestemmingsplan een activiteit niet toelaat, dan betekent dat niet automatisch dat de activiteit geen doorgang kan vinden. De gemeente kan er dan voor kiezen om vrijstelling van het bestemmingsplan te verlenen of het kan het bestemmingsplan wijzigen. Hieronder wordt beschreven wat u in beide situaties kunt doen.De gemeente verleent een vrijstelling:
Wanneer de vrijstelling nog niet is verleend:
- Zienswijzen indienen:
U kunt een zienswijze indienen bij de gemeente die de vrijstelling mag verlenen.
Wanneer de vrijstelling al verleend is.
- Bezwaarschrift indienen:
U kunt bij de gemeente een bezwaarschrift indienen tegen de verleende vrijstelling. - Beroep bij de rechtbank:
Als de gemeente uw bezwaarschrift ongegrond heeft verklaard, dan kunt in beroep gaan tegen deze beslissing bij de rechtbank. - Voorlopige voorziening verzoeken:
Op het moment dat er een vrijstelling is afgegeven mag er gestart worden met de activiteit waarvoor de vrijstelling is verleend, ook al zijn er bezwaren ingediend. Door een voorlopige voorziening aan te vragen, kunt u de rechter vragen om te beslissen dat de vrijstelling voorlopig niet geldig is totdat er besloten is op bezwaar en eventueel beroep. (De werking wordt geschorst). U moet dan echter wel kunnen aantonen dat er sprake is van onverwijlde spoed. Op deze manier kan onherstelbare schade aan de natuur voorkomen worden.
Wanneer er in strijd met de vrijstelling of zonder vrijstelling gehandeld wordt.
- Politie:
Wanneer er in strijd met de vrijstelling of zonder vrijstelling wordt gehandeld, kunt u hiervan aangifte doen bij de politie. Het is belangrijk om echt aangifte te doen, aangezien de politie een melding makkelijker naast zich neer kunnen leggen. - AID groendesk:
Bij de afdeling Natuurbescherming van de Algemene Inspectiedienst kan meldingen gemaakt worden van misstanden in de natuur en kunnen vragen gesteld worden over toepasselijke regelgeving. - Milieuklachten.nl:
Via de website milieuklachten.nl kunt u een melding maken van de overtreding. Zij zorgen er dan voor dat de klacht bij het overheidsorgaan terecht komt die bevoegd is om daar iets aan te doen. - Verzoek tot handhaving:
Wanneer er in strijd wordt gehandeld met de vrijstelling óf wanneer er ten onrechte zonder vrijstelling wordt gehandeld, kunt u een verzoek doen tot handhaving van de regels. Het verzoek moet gericht zijn aan het orgaan dat de vergunning heeft verleend of had moeten verlenen.
Het bestemmingsplan aanpassenAls het bestemmingsplan nog niet aangepast is.
- Inspraak:
Bij de inspraakbijeenkomsten die de gemeente organiseert, kunt u inspreken op de plannen die de gemeente heeft. - Zienswijzen:
Op het ontwerp-bestemmingsplan kunt zienswijzen indienen bij de gemeente.
Als het bestemmingsplan al aangepast en vastgesteld is.
- In beroep:
Bij de rechtbank kunt u in beroep gaan tegen het bestemmingsplan als u reeds een zienswijze heeft ingediend tegen het ontwerp-bestemmingsplan.
Als er in strijd met het aangepaste bestemmingsplan wordt gehandeld.
- Verzoeken om handhaving:
U kunt dan de gemeente verzoeken om het bestemmingsplan te handhaven. De website van Milieuhulp geeft informatie over hoe u dit aan kunt pakken.
- Politie:



