Veelgestelde vragen

Alle vogels die van nature in het wild voorkomen op het grondgebied van de EU, worden beschermd door de Flora- en faunawet. Vogels die gekweekt of gehouden worden voor agrarisch gebruik of als huisdier, vallen dus niet onder deze bescherming. Vogels zoals de ooievaar, die in Nederland zijn uitgezet in het kader van fokprogramma's, worden wel beschermd.

Deze bescherming van vogels wordt vormgegeven door schadelijke handelingen te verbieden:

• verbod op het doden, verwonden, vangen, bemachtigen en met het oog daarop opsporen van vogels (art. 9 Flora- en faunawet);
• verbod op het opzettelijk verontrusten van vogels (art. 10 Flora- en faunawet);
• verbod op het beschadigen, vernielen, uithalen, wegnemen en verstoren van nesten, holen of andere voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen van vogels (art. 11 Flora- en faunawet);
• verbod op het zoeken, rapen, uit het nest nemen, beschadigen of vernielen van eieren van vogels (art. 12 Flora- en faunawet).

Belangrijk om te weten is dat exoten niet beschouwd worden als beschermde vogels onder de Flora- en faunawet. Exoten zijn vogels die niet van nature voorkomen op het grondgebied van de Europese Unie, zoals de nijlgans. Deze exoten zijn niet beschermd. Toch geldt de algemene zorgplicht uit de Flora- en faunawet ook voor deze vogels; iedereen moet voldoende zorg in acht nemen voor de in het wild levende dieren en planten. Het is verplicht om - voor zover mogelijk - handelingen na te laten die voor deze diersoorten schadelijk zijn.

Om te bepalen of verjagen en afschieten in strijd is met de bescherming van vogels, wordt er gekeken naar de verbodsbepalingen uit de Flora- en faunawet (artikel 9 tot en met 12).

Het verbod op het doden en verwonden van vogels:
Het afschieten van ganzen is zeker in strijd met het verbod op het verwonden en doden van vogels.

Het verbod op het opzettelijk verontrusten van vogels:
Het verjagen van ganzen is zeker in strijd met het verbod op het opzettelijk verontrusten van vogels, vooral gedurende het broedseizoen wanneer vogels extra verstoringsgevoelig zijn. Het ministerie van LNV is niet snel van mening dat er buiten het broedseizoen sprake is van opzettelijk verontrusten mits er zorgvuldig gehandeld wordt. Het verjagen en afschieten van vogels kan echter niet gezien worden als zorgvuldig handelen; het doel van de maatregelen is immers om ganzen te verjagen en te verontrusten. Overigens is het ook belangrijk dat de verjaging geen andere diersoorten verontrust.

Het verbod op het wegnemen, verstoren en vernielen van nesten:
Of hierop inbreuk wordt gemaakt is afhankelijk van de verjaagmethode. Wanneer er in het broedseizoen verjaagd wordt dan is de kans groot dat nestgelegenheid verstoord wordt. Niet alleen die van ganzen, maar ook die van andere weidevogels in de omgeving zoals de grutto. Van verstoring is overigens niet al sprake wanneer vogels van hun nest opvliegen, maar bijvoorbeeld wel wanneer ze opvliegen en niet meer terugkeren naar hun nesten.

Het verbod op het zoeken, wegnemen en vernielen van eieren:
Hierop zal, behalve wellicht in het broedseizoen, waarschijnlijk geen inbreuk gemaakt worden.

Natuurgebieden kunnen in Nederland op verschillende manieren beschermd zijn; afhankelijk van de status van een gebied gelden er bepaalde regels. De belangrijkste soorten natuurgebieden zijn: Vogelrichtlijngebieden, Habitatrichtlijngebieden, Beschermde natuurmonumenten, Beschermde leefomgevingen en gebieden die planologische beschermd worden via bestemmings- en streekplannen.

Hoe weet u of een gebied onder een van deze regelingen valt?

Vogelrichtlijngebieden, Habitatrichtlijngebieden en Beschermde natuurmonumenten:
Op de website van het ministerie van E, L & I vindt u een overzicht van deze gebieden en de natuurwaarden waarvoor deze gebieden zijn aangewezen.

Beschermde leefomgeving:
Van deze categorie is geen online overzicht beschikbaar. U zult bij de provincie moeten navragen of er gebruik gemaakt wordt van deze mogelijkheid. De meeste provincies doen dit overigens niet.

Planologische bescherming:
De website van de provincie toont meestal het geldende streekplan, inclusief een kaart waarop de verschillende functies zijn ingetekend zoals de Ecologische Hoofdstructuur. Ook worden er natuurgebiedsplannen gepresenteerd; daarin staan de grenzen en de doelen van het gebied beschreven. Bij de gemeente (soms op de website) is het bestemmingsplan in te zien waar de functie van een gebied vermeld staat, bijvoorbeeld groen of landelijk gebied.

De regels voor het verjagen van ganzen in natuurgebieden komen uit het zogenaamde beleidskader faunabeheer en uit de Natuurbeschermingswet 1998. Hieronder worden de regels per gebied toegelicht.

Vogel- en Habitatrichtlijngebied:
In deze gebieden mogen ganzen niet verjaagd of afgeschoten worden als:

• het gebied is aangewezen voor de bescherming van ganzen
• het gebied is aangewezen als ganzenfoerageergebied
• de vogels waarvoor het gebied wel is aangewezen significant verstoord zullen worden door het verjagen of afschieten van de ganzen.
  
  

Wanneer een van deze situaties niet van toepassing is dan mag er in het gebied onder dezelfde voorwaarden schade worden bestreden als in niet-beschermde gebieden. Klik hier voor meer informatie.

Beschermd natuurmonument:
Hier mogen ganzen niet verjaagd worden als:

• dit in strijd is met de eisen die gesteld worden in het aanwijzingsbesluit van het natuurmonument,
• het gebied is aangewezen als ganzenfoerageergebied.
  

Wanneer dit niet het geval is dan mag er in het gebied onder dezelfde voorwaarden worden gejaagd als in niet-beschermde gebieden. Klik hier voor meer informatie.

Beschermde leefomgeving:
Hier mogen ganzen niet verjaagd worden als:

• dit in strijd is met de voorwaarden die genoemd worden in de aanwijzing als beschermde leefomgeving
• het gebied is aangewezen als ganzenfoerageergebied.
  
  

Wanneer dit niet het geval is dan mag er in het gebied onder dezelfde voorwaarden worden gejaagd als in niet-beschermde gebieden.Klik hier voor meer informatie.

Planologisch beschermd gebied:
Hier mogen ganzen niet verjaagd worden als:

• dit in strijd is met de voorschriften in het streek- en bestemmingsplan,
• het gebied is aangewezen als ganzenfoerageergebied.
  

Wanneer dit niet het geval is dan mag er in het gebied onder dezelfde voorwaarden worden gejaagd als in niet-beschermde gebieden. Klik hier voor meer informatie.

Er zijn verschillende acties die u kunt ondernemen. U kunt rechtstreeks tegen het besluit tot schadebestrijding of populatiebeheer in actie komen, maar u kunt dat ook doen op basis van de bescherming van het gebied. Wanneer u vreest voor de natuurwaarden van het beschermde gebied, dan doet u er goed aan een beroep te doen op de bescherming van het gebied. Bent u het niet eens met het inzetten van het middel schadebestrijding dan kunt u hiertegen in actie komen.

Klik hier voor meer informatie over actie ondernemen tegen het  besluit tot schadebestrijding.
Klik hier voor meer informatie over actie ondernemen op basis van de bescherming van het gebied.