Veelgestelde vragen

Alle vogels die van nature in het wild voorkomen op het grondgebied van de EU, worden beschermd door de Flora- en faunawet. Vogels die gekweekt of gehouden worden voor agrarisch gebruik of als huisdier, vallen dus niet onder deze bescherming. Vogels zoals de ooievaar, die in Nederland zijn uitgezet in het kader van fokprogramma's, worden wel beschermd.

Deze bescherming van vogels wordt vormgegeven door schadelijke handelingen te verbieden:

• verbod op het doden, verwonden, vangen, bemachtigen en met het oog daarop opsporen van vogels (art. 9 Flora- en faunawet);
• verbod op het opzettelijk verontrusten van vogels (art. 10 Flora- en faunawet);
• verbod op het beschadigen, vernielen, uithalen, wegnemen en verstoren van nesten, holen of andere voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen van vogels (art. 11 Flora- en faunawet);
• verbod op het zoeken, rapen, uit het nest nemen, beschadigen of vernielen van eieren van vogels (art. 12 Flora- en faunawet).

Om te bepalen of dit in strijd is met de bescherming van vogels, wordt er gekeken naar de verbodsbepalingen uit de Flora- en faunawet (artikel 9 tot en met 12).

• Het verbod op het doden en verwonden van vogels:
  Wanneer er jongen in het maaiveld zitten die niet vliegvlug zijn, dan kunnen  ze door de maaimachine verwond of gedood worden. Het is daarbij niet belangrijk dat er geen opzet in het spel is, want het verwonden en doden op zich is verboden.
• Het verbod op het opzettelijk verontrusten van vogels:
  Wanneer vogels aan het broeden zijn of er pullen (jongen) in het veld rondlopen, is het vrij zeker dat maaiwerkzaamheden de vogels zullen verontrusten. Er is echter volgens het ministerie van LNV pas sprake van verontrusten wanneer de ouders opvliegen en niet meer terugkomen naar de nesten. Wanneer zij na het maaien relatief ongestoord verder kunnen leven, dan is er geen sprake van verstoring.
• Het verbod op het wegnemen, verstoren en vernielen van nesten:
  Hiervan kan zeker sprake zijn wanneer het maaien plaatsvindt terwijl er daadwerkelijk gebroed wordt in het maaiveld. Er hoeft hier geen sprake te zijn van opzet; het verstoren en vernielen van nesten op zich is verboden.
• Het verbod op het zoeken, wegnemen en vernielen van eieren:
  Ook hierop kan inbreuk gemaakt worden wanneer er gemaaid wordt als er nog eieren in de nesten liggen.

In de praktijk wordt er echter geen ontheffing aangevraagd voor handelingen als maaien. Wel zijn er steeds meer initiatieven van boeren en natuurbeschermers gezamenlijk om ervoor te zorgen dat de weidevogelstand niet verder achteruitholt. Dit gebeurt onder andere door mozaïekbeheer toe te passen, waardoor percelen op verschillende momenten gemaaid worden zodat de vogels gebieden hebben waar zij zich kunnen verschuilen. Ook wordt er gesproken over het opstellen van gedragscodes om het maaien te reguleren.

Wanneer u een situatie constateert waarin onterecht zonder ontheffing of in strijd met de ontheffing gehandeld wordt, is het belangrijk dat u dit goed in kaart brengt; exacte locatie, activiteit, betreffende vogelsoorten, betrokken personen en het tijdstip. Dan kunt u, als dat later nodig blijkt, uw bevindingen goed onderbouwen.

Vaak als u een overtreding constateert, weet u niet of de overtreder wellicht een vergunning of ontheffing heeft gekregen. U kunt dit natuurlijk aan de overtreder zelf vragen, maar de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (VWA, waarin de AID is opgegaan) kan dit ook voor u nagaan.

Voordat er een ontheffing is aangevraagd:

• In overleg:
  In overleg met de beheerder/eigenaar van het terrein of de overtreder zelf, proberen tot een oplossing te komen. Het verdient in eerste instantie de voorkeur om op deze manier moeilijkheden uit de weg te ruimen, dan het starten van juridische procedures.

Wanneer de ontheffing is aangevraagd:

• Zienswijze indienen:
  In sommige gevallen kunnen belanghebbenden zienswijzen inbrengen op de aanvraag van de ontheffing. De bevoegde overheidsinstantie bepaalt echter zelf wie en wanneer deze mogelijkheid geboden wordt.

Wanneer  de ontheffing is verleend:

• Bezwaar maken:
  Als u belanghebbende bent dan kunt u binnen de gegeven termijn een bezwaar maken tegen de verleende ontheffing.
• Beroep bij de rechtbank:
  Als er negatief beslist is op uw bezwaarschrift, kunt u hiertegen in beroep gaan bij de rechtbank.
• Voorlopige voorziening aanvragen:
  Op het moment dat er een ontheffing is verleend, mag er gestart worden met de handelingen waarvoor de ontheffing is verleend. Ook als hiertegen bezwaar of beroep is ingediend! Door een voorlopige voorziening aan te vragen, kunt u de rechter verzoeken om te beslissen dat de ontheffing voorlopig niet geldig is totdat er besloten is op bezwaar of beroep. Door zo'n voorlopige voorziening aan te vragen kan onomkeerbare schade aan de natuur voorkomen worden. Belangrijk in deze procedure is dat u kunt aantonen dat er sprake is van onverwijlde spoed en dat u reeds bezwaar of beroep heeft ingesteld tegen de ontheffing.
  
  

Wanneer er  in strijd met de ontheffing of zonder ontheffing wordt gehandeld

• Politie:
  Wanneer er zonder ontheffing of in strijd met de ontheffing schadelijke handelingen worden verricht, kunt u hiervan aangifte doen bij de politie. Het is belangrijk om ook echt aangifte te doen en niet alleen een melding te maken, omdat zij een aangifte niet naast zich neer mag leggen.
• AID groendesk:
  Bij de afdeling Natuurbescherming van de Algemene Inspectiedienst kan melding gemaakt worden van misstanden in de natuur en kunnen vragen gesteld worden over de toepasselijke regelgeving. Zij hebben de bevoegdheid om te handhaven.
• milieuklachtentelefoon:
  Bij de provincie kunt u ook met klachten terecht over misstanden in de natuur.
• Milieuklachten.nl:
  Via de website milieuklachten.nl kunt u een melding maken van de overtreding. Zij zorgen er dan voor dat de klacht bij het overheidsorgaan terecht komt die bevoegd is om daar iets aan te doen.
• Verzoek tot intrekking van de ontheffing of verzoek tot handhaving:
  Wanneer er in strijd wordt gehandeld met de ontheffing, óf wanneer de situatie in het gebied zoveel veranderd is dat er onder die omstandigheden nooit een ontheffing zou zijn verleend kunt u een verzoek doen aan het ministerie van E, L & I tot intrekking van de ontheffing of handhaving van de regels.