Thema

In gebieden waar agrarisch natuurbeheer plaatsvindt blijft de aandacht in eerste instantie gericht op de landbouw. Er zijn echter verschillende soorten pakketten die kunnen worden afgesloten waarbij er tevens aandacht is voor natuurbeheer. Het is afhankelijk van het gekozen pakket of weidevogels daarvan profiteren. Het is echter niet zo dat weidevogels in deze gebieden een juridisch zwaarder beschermd worden, maar het is wel de bedoeling dat ze profiteren van een afgesloten weidevogelpakket.

Het doel van agrarisch natuurbeheer is het verhogen van de natuurkwaliteit van het landelijk gebied. Landbouwactiviteiten worden aangepast om natuur- en landschapswaarden te kunnen behouden of juist te creëren. Bijvoorbeeld door later in het jaar te maaien in weilanden waar veel weidevogels zitten of door minder mest te gebruiken zodat zich bloem- en kruidenrijke gebieden ontwikkelen. De primaire functie van de gebieden blijft landbouw, maar die wordt gecombineerd met natuurbeheer. De percelen waar agrarisch natuurbeheer wordt toegepast vormen vaak een onderdeel van de Ecologische Hoofdstructuur. 

Tegenover de inspanningen van agrarische bedrijven om de natuur in stand te houden, staat een vergoeding. Deze vergoeding is gebaseerd op de gederfde opbrengsten van het bedrijf. Er kunnen verschillende soorten beheerpakketten afgesloten worden, zoals onderhoud en aanleg van landschapselementen of weidevogelpakketten. Met een weidevogelpakket worden weidevogels beter beschermd in het betreffende gebied omdat er bijvoorbeeld later gemaaid wordt. Weidevogels kunnen dus zeker profiteren van allerlei maatregelen die in een gebied plaatsvinden, dus in die zin worden ze ook beter beschermd in een gebied waar agrarisch natuurbeheer plaatsvindt. Juridisch gezien worden zij echter niet strenger beschermd dan in landbouwgebieden waar geen natuurbeheer plaatsvindt.

Meer informatie over het Subsidiestelsel Natuur en Landschapsbeheer.

In Friesland bestaat de eeuwenoude traditie om in maart en april kievitseieren te rapen. In principe is het volgens de Flora- en faunawet verboden om eieren te zoeken en te rapen, maar voor kievitseieren wordt onder voorwaarden een uitzondering gemaakt. Omdat het niet goed gaat met kievitenpopulaties in Nederland en de voorwaarden onvoldoende strikt waren, zijn Faunabescherming en Vogelbescherming Nederland hiertegen in actie gekomen. De Raad van State heeft in december 2005 bepaald dat het in principe mogelijk moet zijn om kievitseieren te rapen, maar niet op de manier zoals dat tot dan gebeurde. Er moet eerst onderzoek worden gedaan naar de mogelijk negatieve effecten en er moet een maximum gesteld worden aan het totaal aantal te rapen eieren. Nu is er een nieuwe ontheffing verleend en kunnen er onder strenge voorwaarden eieren geraapt worden. Het rapen is overigens alleen toegestaan in Friesland.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvragen openen. Hier wordt ook beschreven welke actie u kunt ondernemen tegen overtredingen van de regels.

In Friesland bestaat de eeuwenoude traditie om in maart en april kievitseieren te rapen (en daarna te eten). In principe is het volgens de Flora- en faunawet verboden om eieren te zoeken en te rapen. Voor het rapen van kievitseieren wordt onder voorwaarden een uitzondering gemaakt. Omdat het niet goed gaat met kievitenpopulaties in Nederland en de voorwaarden onvoldoende strikt waren, zijn Faunabescherming en Vogelbescherming Nederland hiertegen in actie gekomen. De Raad van State heeft in december 2005 bepaald dat het in principe mogelijk moet zijn om kievitseieren te rapen, maar niet op de manier zoals dat tot dan gebeurde. Er moet eerst onderzoek worden gedaan naar de mogelijk negatieve effecten en er moet een maximum gesteld worden aan het totaal aantal te rapen eieren. Zonder dat beoordeeld is of een passende beoordeling moet worden uitgevoerd, mag er niet in Vogel- en Habitatrichtlijngebieden geraapt worden.

In 2008 is de laatste ontheffing verleend en kunnen er, onder nieuwe voorwaarden, eieren geraapt worden in de provincie Friesland. Het is niet toegestaan om in Vogel- en Habitatrichtlijngebieden eieren te rapen. Deze ontheffing geldt voor een periode van vijf jaar.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvragen openen. Hier wordt ook beschreven welke actie u kunt ondernemen tegen overtredingen van de regels.

Wanneer er gemaaid wordt gedurende het broedseizoen kunnen er onbedoeld jonge vogels sneuvelen omdat ze niet op tijd weg komen. In principe is het verboden om vogels te verstoren en te doden of verwonden en zou hier een ontheffing voor moeten worden aangevraagd. Dit gebeurt in de praktijk echter niet. Wel zijn er steeds meer samenwerkingsverbanden waarbij boeren, overheden en natuurbeschermers gezamenlijk kijken hoe weidevogels tijdens de werkzaamheden gespaard kunnen worden.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvragen openen. Hier wordt ook beschreven welke actie u kunt ondernemen tegen overtredingen van de regels.

Onderhoud aan sloten en oevers kan vooral in het broedseizoen voor vogels verstorend zijn of er zelfs voor zorgen dat hun nestgelegenheid verdwijnt. Het is daarom belangrijk dat dit noodzakelijke onderhoud op gepaste wijze wordt uitgevoerd. Het onderhoud moet plaatsvinden in overeenstemming met de regels van het waterschap. Daarin zijn echter niet altijd ecologische vereisten verwerkt. Als de werkzaamheden evenwel strijdig zijn met de bescherming van vogels zoals die door de Flora- en faunawet wordt geregeld, dan moet er voor het onderhoud een ontheffing worden aangevraagd óf men moet te werk gaan volgens een goedgekeurde gedragscode.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvragen openen. Hier wordt ook beschreven welke actie u kunt ondernemen tegen overtredingen van de regels.

De hoogte van het waterpeil en de aanwezigheid van sloten kunnen mede de geschiktheid van een gebied voor vogels bepalen. Een goede waterhuishouding in een gebied is daarom essentieel. Het is dan ook belangrijk dat er aandacht is voor natuurwaarden bij het vaststellen van het waterpeil, beheersplannen en de afgifte van vergunningen. Er gelden strenge regels, die helaas niet duidelijk uiteen te zetten zijn omdat ze verschillen per waterschap. Als burger heeft u mogelijkheden om invloed uit te oefenen op het te voeren waterbeheer.

Behalve de regels van het waterschap gelden ook de overige natuurbeschermingsregels uit de Natuurbeschermingswet en de Flora- en faunawet. Dat betekent dat er extra vergunningen en ontheffingen nodig kunnen zijn als de natuurwaarden aangetast zouden worden door het dempen van sloten of het verlagen van het waterpeil in beschermde natuurgebieden.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvragen openen. Hier wordt ook beschreven welke actie u kunt ondernemen tegen overtredingen van de regels.