Thema

In 2005 heeft de Raad van State een duidelijk antwoord gegeven op deze vraag. Houtwallen mogen niet zomaar verwijderd worden (in die zaak waren het elzensingels) als ze gezien kunnen worden als vaste nestel- en rustplaatsen voor vogels. Dit betekent dat wanneer vogels het hele jaar gebruik maken van de houtwallen, die wallen ook het hele jaar beschermd zijn. Om ze te mogen verwijderen moet er een ontheffing worden aangevraagd en het is afhankelijk van de omstandigheden of deze verleend kan worden.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvragen openen. Hier wordt ook beschreven welke actie u kunt ondernemen tegen overtredingen van de regels.

Voor zowel bomen in de tuin als in het bos geldt dat er sprake moet zijn van maatschappelijke belangen voordat bomen waarin vogels broeden gekapt of gesnoeid mogen worden. Hiervoor is een ontheffing nodig op grond van de Flora- en faunawet. In het bos wordt vaak gewerkt overeenkomstig de gedragscode Bosbeheer. Dan is geen aparte ontheffing nodig. Deze code is opgesteld door het Bosschap; hij beschrijft duidelijke normen voor werkzaamheden in het bos. Het is echter niet verplicht om volgens deze gedragscode te werken; er kan ook besloten worden om ontheffingen te vragen aan het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Er mogen echter alleen in uitzonderlijke situaties bomen gekapt of gesnoeid worden waarin vogels aan het broeden zijn. Dit geldt zowel voor het werken op basis van de gedragscode als een ontheffing.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvragen openen. Hier wordt ook beschreven welke actie u kunt ondernemen tegen overtredingen van de regels.

Op het kappen van bomen in beschermde natuurgebieden zijn extra regels van toepassing ten opzichte van bijvoorbeeld het kappen van bomen in de tuin. De bescherming van de Flora- en faunawet zorgt ervoor dat het verboden is om bomen te kappen waarin vogels hun vaste broed- of rustplaatsen hebben. Ter bescherming van de bomen in beschermde natuurgebieden gelden naar gelang het type gebied aanvullende regels. In het algemeen geldt dat het kappen van bomen in een natuurgebied niet zomaar is toegestaan wanneer het kappen een bedreiging oplevert voor dát aspect waarom een gebied nu juist als beschermd is aangewezen.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvragen openen. Hier wordt ook beschreven welke actie u kunt ondernemen tegen overtredingen van de regels.

Net als burgers moet ook de gemeente een kapvergunning aanvragen voor het kappen van bomen. Van een kapvergunning mag geen gebruik gemaakt worden wanneer dit strijdig zou zijn met de Flora- en faunawet, dan moet er apart een ontheffing worden aangevraagd. Kappen van bomen waarin nesten zitten die gedurende het hele jaar gebruikt worden, is in strijd met de wet en mag dus niet zonder ontheffing. Dit geldt ook voor nesten van vogels die ieder jaar terug keren naar hetzelfde nest om te broeden. Tenzij er een gevaarlijke situatie ontstaat, bijvoorbeeld door een overhangende boom. Er is dan sprake van noodkap en daarvoor wordt geen ontheffing aangevraagd.
De staatssecretaris van E, L & I hanteert een lijst met soorten waarvan het nest jaarrond beschermd is. Wanneer u met deze soorten te maken heeft, dan raadt de staatssecretaris aan een ontheffingaanvraag te doen. E, L & I voert het beleid dat de ruimtelijke ingreep soms toch mag worden uitgevoerd. De voorwaarde daarbij is dat er mitigerende maatregelen worden genomen die de functionaliteit van de voortplantingsplaats waarborgen. Dat komt er op neer dat de vogels over een alternatieve nestgelegenheid in de omgeving moeten kunnen beschikken. In het kader van de ontheffingaanvraag beoordeelt LNV of de voorgestelde maatregel voldoende is.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvraag openen.

Net als particulieren moet ook de gemeente een vergunning aanvragen om bomen te mogen kappen. Maar wanneer er vogels broeden in de bomen die ze wil kappen, dan mag er geen gebruik worden gemaakt van de vergunning totdat aan de gemeente een ontheffing van de Flora- en faunawet is verleend. Die is niet zo makkelijk te krijgen omdat vogels extra beschermd worden tijdens het broedseizoen. Als er echter een gevaarlijke situatie ontstaat door bijvoorbeeld een overhangende boom en er geen tijd is om een ontheffing aan te vragen, dan mag de gemeente wel bomen kappen waarin vogels aan het broeden zijn.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvraag openen.

De nesten en vaste rustplaatsen van vogels worden beschermd door de Flora- en faunawet. Ze mogen niet vernield, verstoord of verwijderd worden. Voor sommige vogelsoorten geldt dit ook buiten het broedseizoen. Het ministerie van LNV (nu: EZ) heeft een lijst met deze vogelsoorten gepubliceerd.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvragen openen. Hier wordt ook beschreven welke actie u kunt ondernemen tegen overtredingen van de regels.

Nesten en vaste rustplaatsen van vogels worden beschermd door de Flora- en faunawet; het is verboden om deze nesten te vernielen, te verstoren of te verwijderen zolang ze in gebruik zijn. Nesten die het hele jaar door gebruikt worden zijn dus ook het hele jaar door beschermd. Om die reden is het verboden bomen te kappen waarin nesten zitten van standvogels die het hele jaar gebruik maken van hun nesten. Hetzelfde geldt voor vogels die ieder jaar terugkeren naar hun nest om te broeden en daarvan afhankelijk zijn. De staatssecretaris van E, L & I hanteert een lijst met soorten waarvan het nest ook buiten het broedseizoen is beschermd. Wanneer u met deze soorten te maken heeft, dan raadt de staatssecretaris aan een ontheffingaanvraag te doen. E, L & I voert het beleid dat de ruimtelijke ingreep soms toch mag worden uitgevoerd. De voorwaarde daarbij is dat er mitigerende maatregelen worden genomen die de functionaliteit van de voortplantingsplaats waarborgen. Dat komt er op neer dat de vogels over een alternatieve nestgelegenheid in de omgeving moeten kunnen beschikken. In het kader van de ontheffingaanvraag beoordeelt E, L & I of de voorgestelde maatregel voldoende is.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvragen openen. Hier wordt ook beschreven welke actie u kunt ondernemen tegen overtredingen van de regels.

In Nederland zijn alle vogels, hun nesten en eieren beschermd. Dit betekent dat het verboden is om vogels te verwonden, te verstoren of te doden, maar ook om hun nesten en eieren te beschadigen. Het kappen of snoeien van bomen tijdens het broedseizoen zal in strijd zijn met de Flora- en faunawet als daarin een vogel aan het broeden is.

Er bestaan uitzonderingen op deze bescherming, maar dan moet er wel aan bepaalde voorwaarden voldaan worden. Belangrijk hierbij is of er zorgvuldig gewerkt wordt en wat de reden is voor het kappen van de boom gedurende het broedseizoen. Over het algemeen zal er geen toestemming verleend worden en moet men wachten tot na het broedseizoen.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvragen openen. Hier wordt ook beschreven welke actie u kunt ondernemen tegen overtredingen van de regels.

Buren hebben volgens het Burgerlijk Wetboek het recht om de in hun tuin overhangende takken te snoeien en zelfs om te eisen dat bomen van de buren worden gekapt die te dicht bij de erfgrens staan. Wanneer er vogels in de betreffende boom broeden dan moet er buiten het broedseizoen gekapt worden. Het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (E,L & I) zal immers nooit een ontheffing geven voor het vellen van bomen in het broedseizoen, tenzij er sprake is van een gevaarlijke situatie of een ander groot maatschappelijk belang. De nesten van sommige soorten zijn ook buiten het broedseizoen beschermd. De staatssecretaris van E, L & I hanteert een lijst met deze soorten. LNV (nu: E, L & I) heeft beleid gepubliceerd waarin is te lezen hoe met die soorten rekening moet worden gehouden.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvragen openen. Hier wordt ook beschreven welke actie u kunt ondernemen tegen overtredingen van de regels.

Binnen het broedseizoen wordt er veel gedaan aan de bescherming van vogels en hun nesten. Buiten het broedseizoen geldt de nestbescherming alleen voor vogels die het nest het hele jaar gebruiken of voor vogels die jaarlijks naar hetzelfde nest terugkeren. De reiger is vermeld op de lijst met jaarrond beschermde nesten van het Ministerie van E, L & I. Als er in de omgeving geen alternatieve nestgelegenheid voor de reigers beschikbaar is, zijn de nesten ook buiten het broedseizoen beschermd. Reigers broeden overigens al vanaf januari. Ook bestaat er een gedragscode voor het kappen van bomen in bossen waarin de eis is opgenomen om nesten van kolonievogels zoals de blauwe reiger te ontzien. Wanneer er dus volgens deze gedragscode wordt gehandeld zijn de nesten jaarrond beschermd.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvragen openen. Hier wordt ook beschreven welke actie u kunt ondernemen tegen overtredingen van de regels.

Van de meeste vogels zijn de nesten alleen beschermd tijdens het broedseizoen omdat ze de rest van het jaar niet gebruikt worden. Sommige roofvogels zijn standvogels en maken gedurende het hele jaar gebruik van hun nesten; deze nesten zijn dan ook het hele jaar door beschermd. Hetzelfde geldt voor nesten van vogels die elk jaar naar hetzelfde nest terugkeren om te broeden. Het ministerie van E, L & I hanteert een lijst met jaarrond beschermde nesten.

Wanneer het om een roofvogelnest in een bos gaat, kan gebruik worden gemaakt van de ‘gedragscode bosbeheer'. Hierin is opgenomen dat horstbomen ontzien moeten worden, ook buiten het broedseizoen. Het is echter niet verplicht om volgens deze gedragscode te werken; men kan ook besluiten om aparte ontheffingen van de Flora- en faunawet aan te vragen.
Voor meer informatie kunt u de onderstaande deelvragen openen. Hier wordt ook beschreven welke actie u kunt ondernemen tegen overtredingen van de regels.

De bescherming van roofvogels die niet in het bos nestelen, is gelijk aan de bescherming van andere vogels. U kunt voor de informatie daarover klikken op onderstaande links. Belangrijk is dat de nesten van vogels buiten het broedseizoen alléén beschermd zijn als de nesten het hele jaar door gebruikt worden of als het gaat om een soort die jaarlijks terug keert naar zijn nest en daarvan afhankelijk is om te broeden. Dit is bij roofvogels vaak het geval. Als de roofvogel dus een standvogel is mag de boom waarin hij nestelt niet zomaar gekapt worden. Of de roofvogel een standvogel is, hangt af van de soort en verschilt soms zelfs per individu.
De staatssecretaris van E, L & I hanteert een lijst met soorten waarvan het nest jaarrond is beschermd. Wanneer u met deze soorten te maken heeft, dan raadt de staatssecretaris aan een ontheffingaanvraag te doen. E, L & I voert het beleid dat de ruimtelijke ingreep soms toch mag worden uitgevoerd. De voorwaarde daarbij is dat er mitigerende maatregelen worden genomen die de functionaliteit van de voortplantingsplaats waarborgen. Dat komt er op neer dat de vogels over een alternatieve nestgelegenheid in de omgeving moeten kunnen beschikken. In het kader van de ontheffingaanvraag beoordeelt E, L & I of de voorgestelde maatregel voldoende is.

Klik hier voor meer informatie over het kappen van bomen die het gehele jaar door de roofvogels gebruikt worden en hier voor meer informatie over het kappen van bomen die jaarlijks tijdens het broedseizoen door roofvogels gebruikt worden.

De bescherming van broedende roofvogels is precies hetzelfde als die van andere broedende vogels. Klik hier voor meer informatie over het kappen van deze bomen.