Wat houdt juridisch procederen in?
Wanneer u het niet eens bent met een bepaalde activiteit - bijvoorbeeld de afgifte van een vergunning of juist het níet nemen van een besluit - dan kunt u hiertegen in actie komen via juridische procedures. Procederen betekent niet automatisch dat u uw geschil voorlegt aan de rechter; het betekent dat u op officiële wijze protesteert. U kunt bijvoorbeeld een bezwaarschrift indienen wanneer de provincie een vergunning heeft verleend die volgens u niet verleend had mogen worden. Het is dan de provincie en niet de rechter die reageert op het bezwaarschrift. Wanneer u het niet eens bent met de reactie op uw bezwaarschrift, dan kunt u alsnog met uw probleem naar de rechter stappen.
Afhankelijk van waar u tegen in actie wilt komen, zijn er verschillende wegen te bewandelen. Het is echter afhankelijk van de overtreding welke stappen mogelijk zijn. Via de veelgestelde vragen die onder de thema's vermeld staan, kunt u informatie vinden over specifieke mogelijkheden.
Een aantal stappen die in veel juridische procedures worden gezet:
Zienswijze:
In sommige gevallen wordt er door een overheidsorgaan niet direct een besluit genomen, maar komt er eerst een ontwerp-besluit. Mensen kunnen dan een zienswijze insturen, waarin ze beschrijven met welke punten zij het wel of niet eens zijn en waarom. Deze punten kunnen dan nog worden meegenomen in het definitieve besluit.
Belangrijk is dat zienswijzen niet altijd door iedereen kunnen worden ingediend, maar soms alleen door belanghebbenden. Verder geldt er altijd een uiterste termijn wanneer de zienswijzen binnen moeten zijn; na die datum wordt uw zienswijze niet meer meegenomen.
Bezwaar maken:
Als een overheidsorgaan een bepaald besluit heeft genomen - een vergunning of ontheffing verleend, een gedragscode vastgesteld of een aanwijzingsbesluit genomen - dan kunt u hiertegen bezwaar maken wanneer u belanghebbende bent. U dient dan bij het orgaan dat het besluit heeft genomen een bezwaarschrift in. Het kan zijn dat u gevraagd wordt om een schriftelijke aanvulling, of dat u uitgenodigd wordt voor een hoorzitting om een mondelinge toelichting te geven. In principe zal er binnen 6 weken een besluit worden genomen, maar deze termijn kan verlengd worden.
Het is echter belangrijk om er rekening mee te houden dat bezwaar maken geen schorsende werking heeft; dit betekent dat de inhoud van het besluit van kracht blijft. Bijvoorbeeld: wanneer u bezwaar maakt tegen de bouw van een pannenkoekenhuis in een natuurgebied, dan mag er met deze bouw gestart worden ondanks uw bezwaarschrift. U kunt echter wel om schorsing verzoeken middels een voorlopige voorziening of een kort geding.
Waar dient u op te letten bij het indienen van bezwaar?
Beroep instellen:
Wanneer u niet tevreden bent met wat er is besloten nadat u bezwaar heeft gemaakt, dan kunt u in beroep gaan binnen de daarvoor gestelde termijn. Dit betekent dat u uw zaak voorlegt aan de rechter. In milieuzaken is dit meestal de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. Na een beroep op de Raad van State is er geen hoger beroep meer mogelijk; dit is de definitieve uitspraak. Het overheidsorgaan zal zich moeten aanpassen aan wat er in de uitspraak is bepaald. Alleen wanneer men dit volgens u niet op de juiste manier doet kunt u weer een procedure starten.
Verzoek tot handhaving:
Wanneer u een situatie vaststelt waarin de regels niet worden nageleefd en de overheid hier niets aan doet, dan kunt u bij het overheidsorgaan dat hier de verantwoordelijkheid voor draagt een verzoek tot handhaving indienen. Wanneer er niet gereageerd wordt op uw verzoek, of wanneer u het niet eens bent met de reactie, kunt u een bezwaarschrift indienen en eventueel in beroep gaan.
Voorlopige voorziening:
Wanneer u een bezwaarschrift heeft ingediend of u in beroep bent gegaan, dan blijft het besluit waar u tegen in actie komt van kracht. Een afgegeven kapvergunning die van kracht blijft, kan echter tot onherstelbare schade leiden. Om dit te voorkomen kunt u een voorlopige voorziening aanvragen. U verzoekt dan de rechter om een besluit te schorsen vanwege een spoedeisend belang, totdat er besloten is over uw bezwaar of beroep. Het is een soort tijdelijke regeling. Wel moet er voor een dergelijke procedure griffierecht betaald worden. Deze kosten kunt u echter verhalen op het bestuursorgaan wanneer u in het gelijk wordt gesteld.
Kort geding:
Dit is, net als de voorlopige voorziening, een manier om een tijdelijk regeling te krijgen voor spoedeisende zaken. Het verschil met de voorlopige voorziening is dat het kort geding een civiele procedure is en een voorlopige voorziening een bestuursrechtelijke procedure. Dat betekent dat er bij een kort geding een beroep wordt gedaan op de onrechtmatige daad. Als er echter een bestuursrechtelijke voorziening mogelijk is, dan kunt u geen kort geding aanspannen. Bovendien is het civiele recht voor leken een erg ingewikkeld traject, vandaar dat het verplicht is om bijgestaan te worden door een advocaat. In de administratieve procedure kunt u echter altijd zelf het woord voeren. In sommige gevallen kan een kort geding echter wel uitkomst bieden.
